Ντροπή & Εξάρτηση: Τι είναι η αυτοαναίρεση και πως επηρεάζει την διαδικασία απεξάρτησης (part2)

2021-09-13

Ντροπή & Εξάρτηση: Μ΄έρος 2ο 

Μπορούμε να γνωρίσουμε την ντροπή και αργότερα στη ζωή. Αυτοί, σαν εμάς, που παλεύουν με την εξάρτηση από μια ουσία, μπορούν να απελπιστούν από τα συναισθηματικά προβλήματα, όπως ο κύκλος της εξάρτησης εξελίσσεται και τελικά υπερνικά τις προσπάθειές μας να έχουμε μια υγιή ήπια παραγωγική ζωή. Με χαμένο το αίσθημα της ελπίδας, αυτός ο κύκλος της αυτοαναίρεσης απλά τονίζει τα συμπεριφορικά μας προβλήματα και υπερβάλλει τα συναισθήματα της αναξιότητας.

ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΑΥΤΟΑΝΑΙΡΕΣΗΣ

Η Ελένη είναι καθαρή από το αλκοόλ και τα αλλά ναρκωτικά για τους τελευταίους έξι μήνες. Παρόλα αυτά κατακλύζεται από χρόνια συναισθήματα κενού και αμφιβολιών για τον εαυτό της. Αισθάνεται παραλυμένη και δεν μπορεί να αναγνωρίσει ή να εκφράσει τα συναισθήματά της. Φοβάται ότι η έλλειψη αξίας της θα είναι ορατή. Δεν έχει πια τα χάπια ή το αλκοόλ για να γεμίσει το κενό.

Για να προστατεύσει τον εαυτό της η Ελένη βασίζεται σε ένα καμπτό μηχανισμό άμυνας και προσπαθεί να πείσει τον εαυτό της ότι κανείς δεν θα μάθει για τα συναισθήματα απόλυτης αναξιότητας και ντροπής που φέρει. Κανένας δεν θα μάθει το μυστικό της. Αντίθετα η Ελένη παλεύει να είναι τέλεια. Το ότι βασίζεται στην τελειομανία είναι συχνή τακτική άμυνας απέναντι στην ντροπή. Η τελειομανία είναι στην πραγματικότητα ένας άκαμπτος μηχανισμός πεποιθήσεων, ένας εσωτερικός δικαστής, που παρακολουθεί, αξιολογεί, και κρίνει την συμπεριφορά μας, τις σκέψεις μας και τα συναισθήματά μας. Αυτός ο εσωτερικός δικαστής απαιτεί τελειότητα. Τα λάθη είναι καταστροφικά!

Πιστεύουμε ότι πρέπει να πετύχουμε σε όλους τους τομείς της ζωής μας για να είμαστε άξιοι. Πείθουμε τον εαυτό μας ότι μόνο τέλειες πράξεις θα μας αποζημιώσουν για τα εσωτερικά συναισθήματα της ντροπής μας. Η Ελένη έχει εγκλωβιστεί ανάμεσα σε δυο μη ρεαλιστικές απαιτήσεις, την ατελείωτη και ακατόρθωτη πάλη της για τέλεια συμπεριφορά και την επιμονή της να κρατάει τα συναισθήματα της ντροπής κρυφά. Βασίζεται σε μια κατάσταση που δεν μπορεί να έχει νίκη. Παρόλο που η Ελένη έχει σταματήσει να κάνει χρήση χαπιών, η ντροπή της συνεχίζει να κινεί την τελειομανή συμπεριφορά η οποία οριοθετεί την ικανότητα της να αναζητήσει τη βοήθεια που τόσο απελπισμένα χρειάζεται.

Ο Δημήτρης καταδιώκεται από γκρινιάρικο συναίσθημα ανεπάρκειας. Εξωτερικά προστατεύει μια εικόνα αυτοπεποίθησης. Παρ'΄όλα αυτά αισθάνεται ημιτελής, και κρυφά πίνει ένα ποτό μετά το άλλο σε μια μάταια προσπάθεια να καταπνίξει τον εθισμό του, να γεμίσει τα επίμονα συναισθήματα κενού και να ηρεμήσει τα συναισθήματα ντροπής. Όσο περισσότερο προσπαθεί να μουδιάσει τα συναισθήματα του, τόσο πιο κενός νιώθει.

Η συμπεριφορά αυτοαναίρεσης θολώνει τον πόνο ή μας βοηθάει να αισθανθούμε καλά προσωρινά αλλά δεν λύνει κανένα από τα προβλήματα μας.

Ο εθισμός του Δημήτρη φαίνεται - τουλάχιστον προσωρινά - να γεμίζει το κενό της ντροπής. Αλλά όπως η Ελένη, η οποία βασίζεται στην τελειομανία για να κρύψει την ντροπή της έτσι και ο Δημήτρης μεγαλώνει τα συναισθήματα αναξιότητας με το ποτό. Ο αλκοολισμός κάνει τον Δημήτρη να θολώνει την αντίληψη του για την ντροπή. Η ανταπόκριση και των δυο στην ντροπή είναι αυτοαναιρούμενη. Η εξάρτηση του Δημήτρη στο αλκοόλ θολώνει τον πόνο της ντροπής, αλλά μόνο για λίγο καιρό. Η Ελένη αποφεύγει τα συναισθήματα ντροπής που έχει αλλά προσπερνά την ανάγκη της να πάρει βοήθεια για τη συναισθηματική ταραχή της, με το να διατηρεί ένα άκαμπτο προσωπείο τελειομανίας.

Η ΝΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΑΥΤΟΑΝΑΙΡΕΣΗΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΕΙ

Η ντροπή είναι συναισθηματικό πρόβλημα. Τα συναισθήματα είναι πρόβλημα όταν μας εμποδίζουν από το να πετύχουμε κάποιους από τους βασικούς μας στόχους. Για πολλούς από μας το να χτίζουμε ένα πιο υγιή τρόπο ζωής περιέχει το να αναπτύξουμε πλήρεις σχέσεις, με το να επιτρέπουμε στον εαυτό μας να είμαστε ευάλωτοι και να κάνουμε λάθη, μ΄ αυτούς που εμπιστευόμαστε και να αποδεχόμαστε το ότι και οι άλλοι είναι ευάλωτοι και κάνουν λάθη. Το να είσαι άνθρωπος σημαίνει ότι κάνεις λάθη και δεν είσαι τέλειος. Η ανάρρωση σημαίνει να συμμετέχεις δραστικά στο κοινωνικό σύνολο, να παίρνεις χαρά ζώντας μέρα με τη μέρα και φυσικά να διατηρείς την αποχή.

Όταν ένα συναίσθημα όπως η ντροπή μας εμποδίζει από το να εκπληρώσουμε ένα από αυτά τα βασικά θέματα έχουμε ένα συναισθηματικό πρόβλημα. Η ντροπή είναι ένα εμπόδιο στο να μάθουμε τις βασικές διεργασίες της ζωής. Συναισθήματα χρόνιου κενού μπορούν να υπονομεύσουν την προσπάθεια μας να σταθούμε πλήρεις και να μας δώσουν δικαιολογία για υποτροπή. Αν η ντροπή μπορεί να μας απομονώσει από τους άλλους έτσι ώστε να σαμποτάρει της ανάγκες μας για ακέραιες σχέσεις με νόημα, εμπλέκεται στην ικανότητά μας να σχετισθούμε με άλλους ως ολοκληρωμένα και τέλεια άτομα.

Η ντροπή είναι ένα ιδιαίτερο πρόβλημα για τους ανθρώπους που αναρρώνουν από τον εθισμό και τα συναισθηματικά προβλήματα. Αν έχουμε αναγνωρίσει αισθήματα ντροπής τα οποία δεν έχουμε διαχειριστεί, ρισκάρουμε να υποτροπιάσουμε.

Στην πραγματικότητα, το πώς συμπεριφερόμαστε όταν ντρεπόμαστε είναι συχνά το αντίθετο από το πώς συμπεριφερόμαστε στην ανάρρωση. Η ανάρρωση είναι η διαδικασία με την οποία επανερχόμαστε σε μια περισσότερο υποσχόμενη ζωή που συχνά περιέχει λιγότερες συναισθηματικές δυσκολίες και ελευθερία από την εθιστική συμπεριφορά.

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΝΤΡΟΠΗΣ

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΑΝΑΡΡΩΣΗΣ

Επιδιώκουμε κοινωνική απομόνωση και συναισθηματική παραίτηση

Συμμετέχουμε στην κοινωνική διαδικασία της ανάρρωσης

Αισθανόμαστε να μην έχουμε πίστη στον εαυτό μας

Εμπιστευόμαστε την γνώμη και τα συναισθήματα μας

Περιορίζουμε τον αυθορμητισμό μας

Βιώνουμε την χαρά

Επαναλαμβάνουμε τα ίδια λάθη

Μαθαίνουμε από το παρελθόν μας

Βασιζόμαστε σε άκαμπτες συμπεριφορές

Προσεγγίζουμε ευέλικτα τα προβλήματά μας

Από αυτή την στιγμή που η ντροπή μας κάνει να αισθανόμαστε άσχημα και μας οδηγεί στη συμπεριφορά αυτοαναίρεσης, είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε και να προσπαθήσουμε να μειώσουμε τη ντροπή σαν ένα πολύ βασικό κομμάτι στη διαδικασία της ανάρρωσης.